Gangan um Breiðholtið á fjórtán mínútum
Stærsta hverfi Íslands rúmar 1.732 nýjar íbúðir á næstu árum. Skólarnir eru þegar yfirfullir, gangstéttir sprungnar, leikvellir vanræktir, og borgarstjórn segist vera að hlusta. Frásögn af venjulegum morgni í Breiðholti og því sem hann afhjúpar.
Klukkan er korter í átta að morgni. Lágt sólarlag glitrar á blautri gangstétt í Norður-Mjódd. Krakki á níunda ári gengur í skólann. Hann gengur á möl sem var áður gangstétt, hana hefði þurft að laga fyrir 10 árum, og risavaxin græn vöruskemma sem enginn í hverfinu samþykkti. Hann kemur að Fellaskóla á réttum tíma. Þar tekur við önnur saga.
Þetta er gangan. Hún tekur ekki nema fjórtán mínútur en hún er saga um stærsta hverfi Íslands og um hvernig það er brotið niður, hægt, kerfisbundið, með fundargerðum.
Skólinn þar sem 84% nemenda eru fjöltyngdir
af nemendum Fellaskóla eru fjöltyngd — það er hlutfall þeirra sem þreyttu
Á milli mála skólaárið 2024, samræmt íslenskupróf sem öll
fjöltyngd börn í 1., 4. og 7. bekk taka.
Það er hæsta hlutfall fjöltyngdra nemenda á Íslandi — með breiðum mun.
Borgin þekkir tölurnar. Spurningin er ekki hvort fjöltyngdir nemendur eigi heima í Fellaskóla, auðvitað gera þeir það, og skólinn vinnur framúrskarandi starf undir merkjum Draumaskólans. Spurningin er hvort skólinn fái þau úrræði sem 84% kalla á.
Á meðan rísa nýjar blokkir handan við götuna án þess að nokkur tali um hvernig viðbótarnemendur eiga að bætast við skóla sem nú þegar starfar undir mestu tungumálalegu áskorunum á landinu.
| Skóli | Fjöldi í Á milli mála | Nemendafjöldi | Hlutfall |
|---|---|---|---|
| Fellaskóli | 303 | 359 | 84% |
| Breiðholtsskóli | 246 | 418 | 59% |
| Hólabrekkuskóli | 299 | 517 | 58% |
| Ölduselsskóli | 155 | 521 | 30% |
| Seljaskóli | 155 | 672 | 23% |
Fellaskóli er ekki sjálfstætt skólakerfi. Hann er einn af fimm skólum í hverfi sem á að taka við áætluðum ~4.000 nýjum íbúum.
Næsti skóli í götunni, Hólabrekkuskóli, á sína eigin sögu. Helmingur nemenda þurfti að flytja vegna myglu árið 2023, og sami helmingur aftur tveimur árum síðar. Vegna myglu.
„Helmingur skólans flytur í annað hverfi."
„Ekkert skilið eftir nema útveggirnir."
„Loka í annað sinn vegna myglu á 10 árum."
Þrjár fyrirsagnir, þrír skólar í Breiðholti, þrjú ár í röð. Lokanir vegna myglu, helmingur nemenda fluttur í önnur hverfi, útveggir einir skildir eftir. Ekki vegna nýrra mistaka, heldur sömu.
Á milli sprungna í gangstétt og snjóruðnings sem ekki kom.
Fjórtán mínútur. Þrjár myndir.
Sprungin gangstétt í Staðarseli.
Ein af mörgum sprungnum gangstéttum sem hafa verið kortlagðar á walkout.is.
Möl í Skriðustekk.
Hér var eitt sinni steypt gangstétt — eitt af mörgum dæmum á walkout.is.
„Gengið hægt að ryðja stíga vegna kröfu borgarinnar."
Þetta er fyrirsögn frá mbl.is, október 2025. Bíllaus lífstíll í efri byggðum Reykjavík bara fyrir ofurhuga.
Á næsta götuhorni lítur barnið upp. Þá byrjar næsti kafli.
Það lítur upp. Það er þarna.
Þetta hefur fólk byrjað að kalla Græna Gímaldið. Bygging sem fékk ekki leyfi án þess að íbúar hverfisins væru spurðir. Fjórar hæðir, dökkgrænt málmklætt, atvinnuhúsnæði sem rís nánast inni í stofunum hjá nágrönnum.
Skipulagsbreyting árið 2022 sameinaði fjórar minni lóðir á Álfabakka 2 í eina, fjórar byggingar urðu mögulegar sem ein risastór. Þegar íbúi í Árskógum spurði skipulagsyfirvöld út í hæð fyrirhugaðrar byggingar fékk hún svar sem skapaði rangar væntingar, „svolítið óábyrgt svar", að sögn Dóru Bjartar, formanns umhverfis- og skipulagsráðs.
„Flýtimeðferð vegna haugsins."
„Leyfi til að gera ljótar byggingar er mikið."
„Mistök að drög að harðorðri umsögn voru birt."
Þegar borgin sendi lögreglu á eigin íbúa.
Þann 15. júlí 2025 mættu íbúar Árskóga á byggingarsvæðið og stöðvuðu framkvæmdir. Þeir stóðu á gröfunni. Þeir kröfðust skýringa á því hvers vegna göngustígur væri verið að leggja meter frá svefnherbergisgluggum þeirra — án þess að nokkur þeirra hefði verið spurður. Borgin svaraði með lögreglu.
„Stöðvuðu framkvæmdir til að mótmæla göngustíg."
Stígurinn hafði verið skipulagður síðan árið 2009. Hann var ekki kynntur íbúum. Þegar gröfurnar mættu að morgni, átta árum síðar, var enginn í Árskógum sem vissi af honum. Þeim var sagt að það „hefði ekki átt að koma á óvart".
„Staðsetning göngustígs við Árskóga átti ekki að koma á óvart."
Einum mánuði síðar var komin sátt — svokölluð. „Hún felst í því að veggurinn verður lækkaður. Hærri einingin á veggnum verður færð í burtu og minni veggurinn færður þar sem stóri veggurinn er og stéttin fyrir vestan húsið verður lækkuð um 40-45 sentimetra.“ Íbúarnir höfðu unnið en aðeins eftir að þeir höfðu þurft að standa á gröfunni, með lögreglu á staðnum, til að borgin skyldi setjast niður og hlusta.
„Íbúar Árskóga og Reykjavíkurborg ná sátt um göngustíg."
Sátt náðist. Lögreglan fór. Veggurinn var lækkaður en stígurinn er enn þarna.
Þrjátíu og sex milljónir fyrir stiga sem fáir báðu um.
Stiginn lenti í áttunda sæti í hverfakosningu Breiðholts. Hann var samt byggður. Á sama tíma ganga íbúar á sprungnum gangstéttum var ákveðið að stigi á göngustíg milli Efra- og Neðra-Breiðholts, sem er slysagildra fyrir hunda, skyldi kosta 36 milljónir króna.
„Kostaði 36 milljónir," skrifaði íbúinn í Mannlif, og spurði ekki.
„Olga meðal íbúa í Breiðholti — Stigi í 8. sæti í hverfakosningu kostaði 36 milljónir."
Skiptistöðin sem átti að vera endurnýjuð fyrir árið 2024.
Reykjavíkurborg lofaði „göngvænni borg" og „15 mínútna hverfi". Í stefnumótunarskjali borgarinnar er Breiðholt nefnt sex sinnum. Í framkvæmdaáætlun fyrir 2024–2026 er það nefnt einu sinni.
Skiptistöðin í Mjódd átti að vera tilbúin árið 2024. Fyrir lok 2025 hafði enginn framkvæmdaaðili verið ráðinn. Á sama tíma var áætlað að reisa 1.732 nýjar íbúðir sem munu bæta þúsundum farþega við sömu skiptistöð.
„Tímaspursmál hvenær eitthvað alvarlegt gerist."
Það reyndist rétt. Níu dögum áður — 17. mars — kastaði maður hellubroti í höfuðið á gesti á torgi við skiptistöðina. Átta mánuðum síðar voru tvær líkamsárásir á sömu vöku, í sama mánuði.
„Kastaði hellubroti í höfuðið á grandalausum manni."
„Tvær árásir í Mjóddinni — segir ástandið til skammar."
Þann 27. apríl 2026 — tveimur dögum áður en þessi grein var skrifuð — var tilkynnt um stækkun Bíóhallarinnar í Mjódd. Þúsund fermetra matvöruverslun var samþykkt í sömu byggingu. Þetta er sú framkvæmd sem gengur eftir.
„Bíóhöllin í Mjódd verður stækkuð."
Almenningssamgöngurnar bíða. Einkaframkvæmdir bíða ekki.
Fundurinn þar sem enginn var hlustaður á.
Íbúar Breiðholts hafa kallað eftir samráði um stigann í hverfakosningum, Græna Gímaldið við Álfabakka, viðhald gangstétta, og frestun á endurnýjun skiptistöðvarinnar.
Borgarstjórn hefur litlu svarað.
Það sem var skilið eftir.
ÍR-svæðið átti að vera samfélagslegt rými — knatthús, völlur, útivistarsvæði sem börn og unglingar gætu nýtt sér daglega. Það er ekki það sem þau ganga framhjá á leið heim úr skóla.
Byggingarúrgangur frá framkvæmdum 2023 hefur ekki verið fjarlægður. Gervigras, tartan, stólar, rusl, allt skilið eftir.
Þetta er ekki tilviljun. Þetta er stefna.
Skólar yfirfullir. Skiptistöð frestað. Stigi byggður. Bygging samþykkt án samráðs. Lögregla send á íbúa. Ruslahaugur við ÍR. Sprungur í gangstéttum. Bíóhöll stækkuð. Ekkert af þessu gerðist eitt og sér. Allt gerðist á sama stað, á sama tíma, hjá sömu flokkum.
BREIÐHOLT — kvöldroði
Stöndum vörð um Breiðholtið okkar.
Þetta var ekki ein gata. Þetta var ekki ein bygging. Þetta er kerfisbundin vanræksla á stærsta hverfi Íslands. Hún hættir aðeins ef við látum í okkur heyra.